Phạm Toàn- một tinh thần khai phóng

Phạm Toàn (1932 – 2019) là một nhà giáo, nhà văn và dịch giả người Việt Nam.

Trước hết, lớp hậu duệ này xin cúi đầu bái biệt thầy! Xin gửi đến thầy niềm tiếc thương vô hạn! Thầy ơi! Thầy xứng đáng là một người con ưu tú của nền giáo dục đất Việt!

 

Có những sự ra đi mà vẫn còn đó tiếng chửi rủa của ngàn đời không dứt nhưng có những sự ra đi mà hình ảnh còn sống mãi, đẹp mãi, nhắc nhớ mãi trong lớp lớp đời người… Nhà giáo Phạm Toàn có thể chẳng là gì trong bao mắt người đời nhưng trong những người đồng nghiệp như chúng tôi lại thấy tiếc nuối vô hạn, bởi bao giá trị thầy cống hiến cho nền giá dục nước nhà vẫn còn đó… dang dở và luôn có nguy cơ bị nền giáo dục hủ bại và những tư tưởng trì trệ, ấu trĩ vùi dập, giết chết.

Thầy ơi! Thầy là một tấm gương thực sự cho thế hệ trẻ cấp tiến noi theo. Thầy không chỉ là một nhà khai phóng cho giáo dục mà còn là nhà hoạt động xã hội, đấu tranh cho nền tự do, dân chủ cho đồng bào mình. Nhớ đến thầy, người ta nhớ về hình ảnh một thầy giáo tóc đã bạc phơ mà vẫn đọc, vẫn dịch, vẫn miệt mài biên soạn cho ra bằng được một bộ sách giáo khoa mới, nhằm thay thế cho những bộ sách giáo khoa lỗi thời, lạc hậu của nền giáo dục cũ; vẫn lặn lội đi khắp các vùng núi cao, đó đây để dạy thực hành (tiết dạy mẫu) cho giáo viên trẻ, cho cha mẹ học sinh đến dự trên chính bộ sách và giáo án khai phóng của mình, mà thầy đã giành trọn tâm sức, tiền bạc của mình để làm ra nó. Hỏi trên đất nước này có được mấy người làm được như thầy?

Thầy ơi! Được xem lại video thầy dạy cho các em lớp Một cách học làm một bài văn miêu tả con suối qua trí tưởng tượng mà mê quá. Thầy hướng dẫn lớp học tưởng tượng ra một buổi sáng sớm, cả lớp vào rừng chơi gặp con suối… (do nhà báo độc lập – Ba Sàm – Nguyễn Hữu Vinh thực hiện, năm 2011). Lớp học sôi nổi, đáng yêu quá! Thầy hướng dẫn cho các em ngả đầu ra phía sau ghế, nhắm mắt lại, tập trung ý nghĩ, tưởng tượng ra cảnh buổi sáng vào rừng… rồi thầy gợi ý: các em thấy gì? – hình ảnh cây, hoa (màu sắc), ong bướm bay…; âm thanh chim hót, rồi dừng ý nghĩ tại điểm hai bên bờ suối, dòng suối chảy, màu nước, ánh nắng mặt trời soi… lòng suối có đá cuội, đá to, đá nhỏ, cá bơi… Các em mỗi người góp một ý, nói ra và cuối cùng các em xâu chuỗi các hình ảnh và tả lại… Thật tuyệt! Đúng nghĩa trẻ học mà chơi, chơi mà học, không bị gò ép; không bắt trẻ phải ngồi im nghe người lớn dội vào đầu những ngôn ngữ thụ động, khó hiểu…

2.jpg

Tuy nhiên, để làm được như vậy, ở bậc mẫu giáo, các em đã phải được các cô cho học chữ, đi tham quan, xem phim hoạt hình, xem phim về thế giới tự nhiên… cùng các hoạt động kích thích trí não phát triển như xếp hình, nặn các con vật, tiếp xúc, gần gũi với vật nuôi, yêu quý vật nuôi và thiên nhiên, được dạy về tình yêu thương gia đình… (tức là được giáo dục sớm từ 0-6 tuổi), theo phương pháp của Glenn Doman, hoặc phương pháp giáo dục sớm từ 0-3 tuổi của Shichida-KidsOnline , hoặc theo phương pháp giáo dục sớm từ 0-12 tuổi của Montessori… hoặc chưa qua một phương pháp nào của các nhà tâm lí giáo dục nước ngoài, nhưng nếu được các cô mẫu giáo biết phương pháp giáo dục tiên tiến, thay vì chỉ là cô trông giữ trẻ thì trí tuệ của trẻ rất phát triển – phát triển tốt cả 5 giác quan (thị giác, thính giác, xúc giác, vị giác, khứu giác)…

Thầy ơi! Xin thầy cứ yên lòng thanh thản ra đi…!

Sách giáo khoa

Nguyện ước Những Cánh buồm… Những Cánh buồm tri thức mà thầy đã giong lên còn đang dang dở… sẽ có các hậu duệ của thầy tiếp tục cầm lái hướng con thuyền vượt sóng ra khơi… tới bến bờ khát vọng khai phóng nền giáo dục. Mặc dù trước đó và cả bây giờ… Những Cánh buồm… còn gặp nhiều sức cản, giông tố của một nền giáo dục hủ bại, của một xã hội hủ bại mà mọi giá trị của nó đang bị đảo lộn… nhưng xin thầy cứ yên lòng thầy nhé!

Nhà giáo Lã Minh Luận.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s